Misioni i SHGJSH

Shërbimi Gjeologjik Shqiptar ushtron aktivitetin e tij në fushën e gjeoshkencave, në bazë të ligjit Nr. 111/2015, datë 15.10.2015, “Për Shërbimin Gjeologjik Shqiptar”, i cili rregullon marrëdhëniet ndërmjet këtij institucioni dhe sektorëve publik e privat, për nxitjen e shfrytëzimit të resurseve minerare në përfitim maksimal të publikut.

Sipas Rregullores  “Për Funksionimin e Shërbimit Gjeologjik Shqiptar”, të miratuar me Urdhër Nr. 88, datë 22.02.2016, nga Ministri i Energjisë dhe Industrisë, Shërbimi Gjeologjik Shqiptar, ka statusin juridik si “institucion këshillimor, teknik dhe shkencor i shtetit, person juridik publik, buxhetor, i cili kryen veprimtari në fushën e shkencave të tokës në territorin e Republikës së Shqipërisë”.

Ky institucion i ka fillimet në vitin 1922, kur u krijua Zyra Gjeologjike, pranë Ministrisë së Bujqësisë dhe Punëve Botore, me kryegjeolog çeko - austriakun Dr. Ernest Nowack. Pas një veprimtarie shtatë vjeçare, veprimtaria e kësaj zyre nuk evidentohet më në dokumentacionin zyrtar dhe është viti 1952, kur ringrihet Shërbimi Gjeologjik Shqiptar.

Me 92 vitet e ekzistencës së tij, SHGJSH mund të konsiderohet institucioni më i vjetër i vendit tonë.

Në objektin e veprimtarisë së Shërbimit Gjeologjik Shqiptar përfshihen:

a. Studimet, vrojtimet, shërbimet, përgjithësimet dhe monitorimet gjeologjike sistematike bazë të vendit, nëpërmjet hartografimit kompleks të shkallëve të ndryshme, në ndihmë të zhvillimit ekonomik, të mirë-administrimit të territorit, burimeve minerare, hidrokarbure, ujore, etj.

b. Studimet, vrojtimet, shërbimet, përgjithësimet dhe monitorimet gjeokimike, gjeofizike, përfshirë sizmikën e cekët (inxhinierike), elektrometrinë, magnetometrinë, gravimetrinë, radiometrinë, matjet e monitorimin e radonit në tokë, ujë, ajër, si dhe në mjediset e brendshme, të çdo lloji e niveli.

c. Kërkimi dhe vlerësimi i mineraleve metalore, jo metalore dhe materialeve industriale, hidrokarbureve, burimeve ujore nëntokësore, ujërave të pijshëm e industrialë, ujërave minerale, termale e gjeotermale. Kontrolli i bilancit të tyre në mënyrë të vazhdueshme.

d. Studimet, vrojtimet, shërbimet, përgjithësimet dhe monitorimet hidrogjeologjike për rivlerësimin e baseneve ujore, monitorimin e tyre dhe përcaktimin e masave për ruajtjen e rezervave ujore nëntokësore.

e. Studimet, vrojtimet, shërbimet, përgjithësimet dhe monitorimet gjeologjike komplekse për mjedisin.

f. Studimet, vrojtimet, shërbimet, përgjithësimet dhe monitorimet gjeologo-inxhinierike.

g. Studimet, vrojtimet, shërbimet, përgjithësimet dhe monitorimet agro-gjeologjike e të erozionit.

h. Studimet, vrojtimet, shërbimet, monitorimet gjeologjike të gjithë vijës bregdetare dhe të shelfit kontinental të vendit, për dinamikën e veprimit të detit me tokën, për litologjinë e substratit dhe pasuritë e ndryshme detare e nëndetare.

i. Studimet, vrojtimet, shërbimet, përgjithësimet dhe monitorimet e thelluara shkencore për gjeologjinë dhe metalogjeninë.

j. Përgjithësime, vrojtime, monitorime e dokumentime të gjithë punimeve inxhinierike që kanë të bëjnë me gërrmimin e tokës.

k. Punimet topografiketë shkallëve të ndryshme dhe matjet gjeodezike.

l. Krijimi i bazës së të dhënave gjeologjike, të mineraleve të dobishme, gjeologo-inxhinierike, hidrogjeologjike, gjeo-mjedisore etj, vënia në dispozicion e këtyre të dhënave organeve të pushtetit qëndror e lokal dhe subjekteve të tjera të interesuara, përgatitja, publikimi dhe komercializimi i informacionit gjeologjik, bazuar në aktet ligjore e nënligjore në fuqi.

m. Promovimi i perspektivës së mineraleve të dobishme.

n. Monitorimi dhe vlerësimi i lejeve të kërkim-zbulimit. 

o. Kryerja e shërbimeve të ndryshme për të tretët.

p. Kryerja e studimeve për emergjencat civile, gjeologjike, gjeologo-inxhinierike e hidrogjeologjike.

q. Kryerja e oponencave për të gjitha llojet e studimeve në fushën gjeoshkencave.

Janë disa fusha (nën/programme), të zbërthyera në projekt/programe të veçanta, sipas të cilave Shërbimi Gjeologjik Shqiptar ushtron veprimtarinë e tij. Puna e tij ka një ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin ekonomik dhe mirëqenien e vendit.

Në fushën Fusha e Gjeologjisë Bazë (Studime komplekse për mirë-administrimin e territorit në shkallë vendi  “Gjeologjia - Gjeoresurset - Gjeorreziqet dhe Mjedisi”, Shërbimi Gjeologjik Shqiptar, kryen hartografime komplekse gjeologjike, regjionale dhe lokale në shkallë e për qëllime të ndryshme për të gjithë vendin dhe zhvillimin e qëndrueshëm e të harmonizuar të territorit.

  • Kryen hartografime e korrelime të depozitimeve të Kuaternarit, vlerëson lëvizjet tektonike e neoteknike dhe gjeomonumenmtet në gjithë territorin e vendit.
  • Kryen monitorimin e gjeomjedisit, ndotjeve gjeokimike në mjedise urbane dhe industriale, kryen zonimet gjeomjedisore.
  • Vlerëson sektorët me kushte të favorshme gjeologjike konform kritereve të Euro - Kodit për vend-depozitat e mbetjeve urbane e industriale etj.
  • Kryen studime e vrojtime në bashkëpunim me vendet ndërkufitare të rajonit për problemet gjeologjike, tektonike, stratigrafike, gjeomjedisore, etj.

Në këtë fushë, po punohet për vitin 2016, në realizimin e 6 projekteve studimore.

Në fushën e vendburimeve minerale: Lëndët e para janë një faktor i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik të vendit. Që në ditën e parë të krijimit në vitin 1922, detyra e Shërbimit Gjeologjik Shqiptar, ishte ajo e evidentimit dhe efiçencës së burimeve natyrore të nëntokës shqiptare. Çdo minierë e vendit tone, ka qenë rezultat i punës të kërkim-zbulimit të kryer nga ana jonë. Në institucionin tone, janë inkuadruar specialistë me mjaft përvojë në këtë drejtim. Ne mund të ofrojmë konsulencë mjaft cilësore në çdo drejtim për zgjerimin e prespektivës së vendburimeve të mineraleve metalore, naftës e gazit, materialeve të ndërtimit, lëndëve të para etj. Në kuadër të kësaj fushe për vitin 2016, po punohet për realizimin e 4 projekteve, në këto drejtime:

  • Për përpilimin e hartave të resurseve mineraleve dhe energjitike, në shk. 1:50 000, për bashkitë e Shqipërisë.
  • Për vlerësimin e perspektivës mineralmbajtëse  për bakër dhe elementë shoqërues, të brezit Qafë Mali - Perlat.
  • Për përpilimin e bazës së të dhënave për vendburime e objekte minerale, për të cilat nuk janë hartuar raporte apo relacione gjeologjike.
  •  Për promovimin dhe prezantimin e hartave të resurseve minerale, në rang Qarku, prefekture e bashkie.
  • Për shqyrtimin e kërkesave për leje minerare kërkim-zbulimi në zbatim të ligjit Ligjit Minerar nr.10304, datë 15.7.2010, i ndryshuar, “Për sektorin minerar në Republikën e Shqipërisë”, etj.

Shërbimit Gjeologjik Shqiptar, kryhen studime edhe në fushën e hidrogjeologjisë, për vlerësimin, menaxhimin dhe monitorimin e ujrave nëntokësore në basenet kryesore ujëmbajtëse të vendit, si dhe monitorimin e qëndrueshmërisë së shtratit, të rrjetit lumor të Shqipërisë dhe erozionin e brigjeve të tyre, me qëllim propozimin e masave parandaluese e rehabilituese për mënjanimin e dëmeve.

Studimet që po realizohen ne kuadrin e kësaj fushe, do të paraqesin bilancin e rezervave të sotme ujore, cilësinë, ndotjet eventuale, me qëllim të parashtrojnë mundësi të reja për furnizimin me ujë të zonave turistike, urbane e rurale, të sjellin rekomandime konkrete për shfrytëzimin racional të rezervave ujore, duke pasqyruar dhe gjendjen aktuale të treguesve mjedisorë e hidrogjeologjikë. Një bashkëpunim korrekt i qeverisjes qëndrore dhe asaj lokale me institucionin tonë, është thelbësor në zgjidhjen e kërkesës për ujë.

Fusha e Gjeologjisë Inxhinierike, Gjeofizikës dhe Gjeodezisë

(Vlerësimi i rreziqeve gjeologjike si dhe studime gjeologo -inxhinierike për vlerësimin e qëndrueshmërisë së truallit dhe infrastrukturës publike në shkallë vendi)

Studimet që kryhen në fushën e gjeologjisë civile janë një pikë mjaft e rëndësishme në programin e veprimtarisë së Sherbimit Gjeologjik Shqiptar. Zhvillimi i infrastrukturës, kërkesa për ndërtime të reja si nga individët ashtu edhe nga biznesi, shtrojnë para së gjithash nevojën e sigurisë për jetëgjatësinë e tyre dhe një ndër faktorët dhe ai më themelori - është qëndrueshmëria e truallit. Të gjitha problemet që po evidentohen sot në shembjen e banesave, pikësëpari kanë ndodhur si rezultat i neglizhimit të mendimit gjeologjike në pjesën dërrmuese të rasteve, apo të injorimit të projektit gjeologjik në raste të tjera. Në këtë kuptim, roli i SHGJSH është ai i një institucioni të sigurisë kombëtare. Marrja parasysh e rolit të SHGJSH., ka të bëjë drejtpërdrejt me sigurinë e investimit dhe të jetës njerëzore.

Në këtë kuadër, vëzhgimet, monitorimet dhe studimet tona janë shtrirë në të gjithë territorin dhe përfshijnë një periudhë të pandërprerë shumëvjeçare. Ato përmbledhin një territor që nga majat e larta e deri në vijën bregore. Çdo fenomen që përbën rrezik rrëshqitjeje, subsidence, shkarjesh, erozioni lumor e detar, është paraqitur në harta të shkallëve të ndryshme.

Një ndihmesë të madhe për studimin e këtyre fenomeneve të gjeorrezikut natyror dhe për studimin e shtresave ujëmbajtëse, kanë dhënë edhe studimi me metodat gjeofizike etj.

Tashmë, Shërbimi Gjeologjik Shqiptar disponon serinë e hartave gjeologo-inxhinierike, ndjeshmë-risë së rrëshqitjeve dhe rrëshqitjeve, nga shk. 1:200 000 deri në shk. 1:25 000, së bashku me tekstet shoqëruese të tyre, në rang vendi, qarku, bashkie dhe sipas planshetave.

Fusha e Hidrokarbureve: Shërbimi Gjeologjik Shqiptar ka në objektin e veprimtarisë së tij edhe kryerjen e vlerësimeve komplekse në fushën e hidrokarbureve, për kryerjen e studimeve dhe rivlerësimin e pasurive natyrore të lëndëve energjitike dhe vënia e tyre në shërbim të ekonomisë, me qellim tërheqjen e investitorëve. Studimet në këtë fushë, kanë gjithashtu për qëllim zgjerimin e perspektivës së kërkimit dhe zbulimit të strukturave karbonatike dhe ranorike naftë-gazmbajtëse, afrimin dhe prezantimin e fushave të naftës dhe gazit në ekonomin e tregut, sipas territoreve të caktuara.

Në fusha e gjeologjisë detare: Shërbimit Gjeologjik Shqiptar në veprimtarinë e tij, ka edhe kryerjen studimeve për shelfin kontinental te deteve Adriatik e Jon, deltat e lumenjve, akumulimin dhe erozionin, qëndrueshmërinë e hapsirës bregdetare, ndotjet, etj, me qëllim hartimin nga organet vendim-marrëse të politikave e të strategjive kombëtare për menaxhimin e integruar të hapësirës detare e bregdetare Shqiptare.

Në këtë kuadër, po punohet për studimin e zonimit gjenetik të hapsirës bregdetare Shqiptare dhe monitorimin e vijës bregore në shk. 1:50 000, si mbështetje për menaxhimin e integruar të zonës bregdetare. Për studimin e përbërjes litologjike, ndryshimet batimetrike dhe morfologjinë e substratit të detit, si dhe për marrjen e të dhënave për pasuritë natyrore në zonën detare dhe pranbregdetare. Gjithashtu po punohet në kuadër të projekteve të ndërmara në këtë fushë edhe për korelimin e të dhënave studimore dhe punimeve gjeologjike të realizuara në stere dhe në det, për evidentimin e strukturave naftë-gazmbajtje, nga subjekte brenda e jashtë vendit.

Studimet që po kryhen dhe ato që do të bëhen në vazhdimësi, do të zgjidhin problemet që janë evidentuar nga menaxhimi jo i mirë i territorit të hapsirës bregdetare dhe resurset ujore, lëndët hidrokarbure që përmban shelfi kontinental i detit Adriatik e Jon.

Fusha e Gjeoinformatizimit: Shërbimi Gjeologjik Shqiptar po punon për informatizimin e të gjithë dokumentacionit gjeologjik të krijuar në vite, gjendje në arkivin e ShGjSh; si dhe informatizimin e gjithë produkteve, që realizohen për gjeologjinë, lëndet e para minerale, gjeologjinë inxhinierike, hidrogjeologjinë, gjeomjedisin, gjeologjinë detare, studimet për hidrokarburet dhe informatizimin e të dhënave bazë. Kjo shpejton shfrytëzimin e rezultateve si dhe mundëson transmetimin e shpejtë të informacionit drejt organeve vendim-marrëse. Përpunimi informatik i të dhënave bazohet në sistemin e informacionit (GIS). 

Fusha e studimeve emergjente: Shërbimi Gjeologjik Shqiptar është i ngarkuar me ligj dhe akte nënligjore të kryej studime e vlerësime gjeologo-inxhinierike (rrëshqitje të truallit, shëmbje, përmbytje etj). e hidrogjeologjike për nevoja emergjente, sipas kërkesave të Pushtetit Qëndror e Lokal, duke zgjidhur problematikën korente.  

Shërbimi Gjeologjik Shqiptar ndjek e monitoron gjithashtu punimet që kryhen në veprat inxhinierike (tunelet qe happen si vepra marrese ne ndertimin e HEC-ve, rrugëve nacionale etj) dhe punimet minerare kapitale të lejeve të kërkim - zbulimit e të shfrytëzimit, me qëllim  marrjen përgjithsimin dhe integrimin e këtyre të dhënave dhe arshivimin si të tilla.

Fusha e vleresimeve analitike: Shërbimi Gjeologjik Shqiptar kryen edhe vlerësime cilesore të ujërave, mineraleve dhe shkëmbinjve. Çertifikimi i laboratorit kimik për analizat kimike të ujrave dhe puna që po bëhet në ecuri për standartizimin e tij për analizat kimike të mineraleve e shkëmbinjve, është një nga detyrat e veprimtarisë së këtij shërbimi.

Një përkujdesje e veçantë i është kushtuar ujërave nëntokësore, lumenjve, liqeneve dhe burimeve të tjera ujore, veçanërisht atyre që janë tepër të dëmtuar nga aktiviteti jashtëligjor ose ndotja mikrobiologjike dhe kimike. 

Publikime dhe sensibilizim: Buletin i Shkencave Gjeologjike, Revista Informuese Periodike e Sh.Gj.Sh. Riorganizim dhe azhurnim i faqes së Internetit, Program sensibilizues “Gjeologjia dhe Shoqëria”. 

E gjithë puna jonë është përmbledhur në një arkivë kolosale e cila mban materiale me shtrije të gjërë në hapësirë e kohë. Harta të shkallëve e qëllimeve të ndryshme janë realizuar për të gjithë territorin e vendit. Një pikë e rëndësishme ka qenë për kualifikimin e vazhdueshëm të specialistëve, i cili është realizuar si nëpërmjet shkëmbimit të përvojës brenda institucionit, ashtu edhe nëpërmjet kualifikimeve në institucione shkencore universitare brenda e jashtë vendit. E gjithë kjo po shoqërohet me përmirësimin e teknologjisë së mbledhjes, përpunimit e analizimit të të dhënave.

Cilësia e punës sonë ka bërë që në Prill të vitit 2007, Shërbimi Gjeologjik Shqiptar të fitojë statusin e anëtarit të EuroGeoSurveys, organizatës së bashkimit të Shërbimeve Gjeologjike Europiane. Dhe në Janar të vitit 2015 Shërbimi Gjeologjik Shqiptar pranohet si anëtar me të drejta të plota në Shërbimin Gjeologjik Europian.