|
Kriteret e Seleksionimit (Serjani A. etj. 1997)
|
Gjeomonumente stratigrafike | |
|
Prerja stratigrafike Tamarė Ndėrkombėtare I-1 | |
|
Prerja Ruku Nikajve-Curraj i Epėrm Ndėrkombėtare I-2 | |
|
Prerja stratigrafike Nimēė-Kune Ndėrkombėtare I-3 | |
|
Prerja stratigrafike Buzėmadhe (Kukės) Rajonale I-4 | |
|
Prerja Muhėrr-Pėrroi Bulaēit Ndėrkombėtare I-5 | |
|
Prerja stratigrafike e Taraboshit Rajonale I-6 | |
|
Prerja stratigrafike Ura e Shenjtė Ndėrkombėtare I-7 | |
|
Prerja stratigrafike e Munellės Rajonale I-8 | |
|
Prerja stratigrafike e Spitenit (Lezhė) Ndėrkombėtare I-9 | |
|
Prerja Tiranė-Dajt-Kroi i Mollės Ndėrkombėtare I-10 | |
|
Prerja unike e Eocenit Bitinckė Ndėrkombėtare I-11 | |
|
Prerja Kretake e Polis-Xhumangės Ndėrkombėtare I-12 | |
|
Prerja e plotė mollasike Moravė Ndėrkombėtare I-13 | |
|
Prerja e shpimit tė thellė Ardenicė Rajonale I-14 | |
|
Prerja Gurėt e Zesė (Patos) Ndėrkombėtare I-15 | |
|
Prerja klasike e Mz Mali i Gjerė Ndėrkombėtare I-16 |
Gjeomonumente tė komplekseve magmatike, metamorfike e sedimentare | |
|
Bregu i Bibės (Paragjeneza e EGP) Kombėtare II-1 | |
|
Rrudhosje tė trupit kromifer Dunish Kombėtare II-2 | |
|
Prerja petrologjike Kalimash-Runė Ndėrkombėtare II-3 | |
|
Prerja e vullkaniteve Rubik-Shėn Mėri Kombėtare II-4 | |
|
Prerja petrologjike Vinjollė-Bulqizė-Tėrnovė Ndėrkombėtare II-5 | |
|
Vendburimi i squfurit Kėrēisht Kombėtare II-6 | |
|
Vendburimi i Titano-Magnetiteve Kashnjet II-7 | |
|
Gipsi makrokrist. Qafė Koēiut (Vlorė) Kombėtare II-8 | |
|
Amfibolite e tabanit ofiolitik Gurrė-Lurė Ndėrkombėtare II-9 | |
|
Dajkat paralele nė Kalivar-Munellė Ndėrkombėtare II-10 | |
|
Dalja e amfiboliteve Picar-Kolonjė Ndėrkombėtare II-11 | |
|
Daljet e eglokiteve Derven Ndėrkombėtare II-12 | |
|
Prerja petrologjike e Repsit Ndėrkombėtare II-13 | |
|
Llavat Jastėkore Gziq-Shėn Pal Kombėtare II-14
| |
Gjeomonumente Metalogjenike-Ekonomike
| |
|
Vendburimi unikal i kromit Bulqizė Ndėrkombėtare III-1 | |
|
Trupi unikal tubor i kromit Shkallė Ndėrkombėtare III-2 | |
|
Vendburimi i bakrit Gjegjan Kombėtar III-3 | |
|
Vendburimi i bakrit nė vullkanite Spaē Rajonal III-4 | |
|
Vendburimi i vetėm i fluoritit Brashtė Kombėtar III-5 | |
|
Vendburimi i Kripės Gurit Dhrovjan Rajonal III-6 | |
|
Vendburimi i Fe-Ni dhe Ni-Si Bitinckė Kombėtar III-7 | |
|
Vendburimi i Naftės Marinėz Ndėrkombėtare III-8 | |
|
Vendburimi i Naftės Gorisht Ndėrkombėtare III-9 | |
|
Vendburimi unikal i asfaltit Selenicė Ndėrkombėtare III-10 | |
|
Vendburimi i qymyrit Memaliaj Kombėtare III-11 | |
|
Vendburimi i fosforiteve Gusmar Ndėrkombėtare III-12 | |
|
Vendburimi urano-fosfatik "24 Maj" Kombėtare III-13 | |
|
Vendburimi i fosforiteve Fushė-Bardhė Rajonal III-14
| |
Gjeomonumentet Tektono-Strukturale |
|
Thyerja Shkodėr-Pejė Ndėrkombėtare IV-1 | |
|
Thyerja sizmotektonike Vlorė-Elbasan-Dibėr Ndėrkombėtare IV-2 | |
|
Thyerja rajonale mbulesore Milot Kombėtare IV-3 | |
|
Thyerjet mbulesore tė Drojės Kombėtare IV-4 | |
|
Peisazhet tektono-strukturake Koman Ndėrkombėtare IV-5 | |
|
Rrudhosjet nė masivin e Krrabit, Pukė Ndėrkombėtare IV-6 | |
|
Rrudhosjet nė shpatet e lumit Kir Lokale IV-7 | |
|
Rrudhosjet nė shpatet e lumit tė Shalės Kombėtare IV-8 | |
|
Kupola evaporitike Mali i Bardhė Ndėrkombėtare IV-9 | |
|
Kupola diapirike e Banjave Kombėtare IV-10 | |
|
Antiklinali i Beratit Rajonale IV-11 |
Prof. Dr. Afat SERJANI
|
Nė Shqipėri, pėr shkak tė pozicionit tė saj geologjik dhe lėvizjeve neotektonike vėrehen fenomene gjeologjike speciale, tė cilat dėshmojnė pėr historinė e evolimit tė kores sė tokės, dhe pėrplasjet e pllakave tektonike nė kėtė pjesė tė globit. Nė mjaft raste ato paraqesin shfaqje gjeologjike tė rėndėsisė lokale e kombėtare por edhe ndėrkombėtare. Dukuritė janė tė rralla, dhe pėrfaqėsojnė panorama tė bukura e estetike. | |
|
Konservimi i kėsaj gjeotrashėgimie dhe shfaqjeve gjeologjike tė Shqipėrisė u paraqitėn pėr herė tė parė nė takimin mbi strategjinė e ProGEO-s nė Sofie tė Bullgarisė, nė Maj 1995 nga A. Serjani dhe F. Cara. Me tej, shfaqjet gjeologjike tė Shqipėrisė u prezantuan nė takimet ndėrkombėtare tė ProGeo-s nė Tallin (Serjani A., Neziraj A., Jozja N., 1997), nė Belogradchik, Bullgari (Serjani A., et al., 2004) dhe tė IGC nė Firence (Serjani A., 2004), nė Tiranė (2005), Sarajevė dhe Kiev (2006). | |
|
Nė fund tė vitit 1997 u krijua OJQ Bashkimi i Gjeologėve Shqiptarė pėr Trashėgiminė e Shkencės Gjeologjike (ProGEO Albania). | |
|
Deri nė vitin 1998 Instituti i Kėrkimeve Gjeologjike kreu disa studime tė rėndėsishme nė lėmin e trashėgimisė gjeologjike dhe gjeoturizmit, me mbėshtetjen e Shėrbimit Gjeologjik Shqiptar si vijojnė: | |
|
Konservimi i Gjeotrashėgimisė nė Shqipėri (1999). Nė vėllimin e dytė tė kėtij studimi, pėr herė tė parė u pėrpunua Inventari i Shfaqjeve Gjeologjike nė Shqipėri, ku u caktuan dhe u pėrshkruan 340 shfaqje gjeologjike. | |
|
Harta e shfaqjeve gjeologjike tė Shqipėrisė nė shkallė 1:500 000 (2001) | |
|
Seleksionimi i shfaqjeve gjeologjike dhe pėrpilimi i listave Krahinore dhe Kombėtare |
Nė kuadrin e strategjisė sė ProGeo-s u kryen disa studime tė rėndėsishme tė zhvilluara nga anėtarėt e ProGEO-Albania siē janė:
|
Pėrpilimi i listės sė shfaqjeve gjeologjike tė rėndėsisė krahinore (shfaqjeve tė rėndėsisė Ballkanike, Europiane dhe Botėrore) tė pėrfshira nė listėn pėr EUROPĖN JL dhe tė paraqitura pėr herė tė parė nė Dublin (2002) dhe nė formė tė plotė nė Beograd (2004). | |
|
Simpoziumi Ndėrkombėtar i Tiranės: 10 Vjet Konservim i Gjeotrashėgimisė nė Europėn JL, mbajtur nė Maj 2005 | |
|
Libri: Gjeotrashėgimia dhe Gjeoturizmi nė Shqipėri (nga Serajani A., Neziraj., etj.) nė version dy gjuhėsh shqip e anglisht (2003) | |
|
Harta Gjeoturistike e Shqipėrisė (Serjani A., Avxhi A) nė versionin anglisht (2003) | |
|
Gjatė viteve tė fundit u bė njė studim i monumenteve natyrore tė Shqipėrisė nga Ministria e Ambientit dhe Departamenti i Gjeografisė tė Universitetit tė Tiranės (Qiriazi P., Sala S., etj. 2003) |
Nė Inventarin e parė janė pėrfshirė tipet e mėposhtme gjenetike:
|
Shfaqje Stratigrafike (16 gjeoshfaqje), tė petrologjisė magmatike, metamorfike e sedimentare (16 gjeoshfaqje), Ekonomiko-Metalogjenike (15 gjeoshfaqje), Tektoniko-Strukturore (15 gjeoshfaqje) | |
|
Tipe Gjeomorfologjike, dhe panorarama (250 gjeoshfaqje), Shfaqje tė natyrės continentale ose oqeanike, pllaka tektonike (2 gjeoshfaqje), Shfaqje Historike (7 gjeoshfaqje), Plaeoambientale (17 gjeoshfaqje), Shfaqje paleobotanike (2 gjeoshfaqje), Astroprobleme (1 gjeoshfaqje) |
Aktet kryesore ligjore mbi monumentet e natyrės nė Shqipėri janė:
|
|
Dekreti Nr. 4874 (23.09.1971), dhe Ligji Nr. 4927, (24.02.1971): Mbrojtja e e Monumenteve Kulturore dhe Pasurive tė Rralla Natyrore |
|
|
V.K.M. Nr. 413 (22. 08. 1994): Pėr Shpalljen e Lagunės sė Karavastasė dhe Parkut tė Pyllit tė Divjakės si Ekosisteme Natyrore |
|
|
Ligji Nr.8906, datė 06.06.2002 mbi Zonat e Mbrojtura. |
|
|
V.K.M. Nr. 676 (20.12. 2002): Pėr Shpalljen e Zonave tė Mbrojtura tė Monumenteve Natyrore tė Shqipėrisė. |
Vendimi i Kėshillit tė Ministrave Nr. 676 ( 20. 12. 2002): Pėr Shpalljen e Zonave tė Mbrojtura tė Monumenteve Natyrore tė Shqipėrisė Pėrcakton zonat e mbrojtura pėr secilėn ndarje administrative tė Shqipėrisė. Nė total, u prcaktuan 669 lokalite sipas llojeve:
|
Hapėsira pyjore dhe pemė tė rralla 315 | |
|
Shpella Karstike 100 | |
|
Burime ujore (termale dhe minerale) 58 | |
|
Liqene akullnajore e karstike, Glacial and karstic lakes, kėneta e laguna 28 | |
|
Gjeoshfaqje tė origjinave tė ndryshme 195. |
Lista u hartua prej Departamentit tė Mbrojtjes sė Natyrės pranė Ministrisė sė Ambientit.
